fbpx
Top

Mark van der Linden bewijst hoe vermakelijk literatuur kan zijn

Als Mark in de pen kruipt, dan moet je goed opletten. Want hij kan zo met woorden spelen, dat je de volgende wending niet altijd ziet aankomen. Zijn levendige fantasie bracht hem een plek op de schrijversvakschool, een functie bij de bibliotheek en zelfs zijn eigen bedrijf. Ook mocht hij succesvolle schrijvers interviewen, zoals Sonja Barend en Annejet van der Zijl. Jep, best indrukwekkend. Hoewel het nu niet meer te geloven is, was Mark niet altijd zo’n taalfanaat. Op de middelbare school las hij nauwelijks. Literatuur trok hem niet, net als menig middelbare scholier. Uit dat probleem is zijn bedrijf ontstaan. Sinds hij heeft ontdekt hoe boeken hem kunnen verrijken, wil hij iedereen (hoe jonger hoe beter) aansteken. En misschien kan hij jou al wel overtuigen na het lezen van dit artikel.


Zoals ik al eerder schreef: er zit talent in de bodem van Knegsel. Wie daar opgroeit heeft per definitie een iets grotere kans op succes dan mensen die opgroeien buiten Knegsel (niet wetenschappelijk bewezen). Mark van der Linden en ik komen allebei uit Knegsel, een klein dorpje dichtbij Eindhoven. In datzelfde dorp speelden we samen toneel (zie foto’s hieronder), waar we elkaar pas echt leerden kennen. Toneel bestond vooral uit lachen; uren lang. Bizarre scènes uitproberen. Op je bek gaan, je tekst vergeten en typetjes nabootsen. Na de middelbare school studeerden we allebei hbo communicatie. Onze wegen hebben elkaar dus vaak gekruist. Een lange intro om eigenlijk te vertellen dat ik Mark dus echt ken.



Ik verwonder me al een tijdje

Hoewel we dus met elkaar opgroeiden, begon ik me rond 2015 te verwonderen om Marks creativiteit. Waar de meeste leeftijdsgenoten foto’s op Facebook plaatsten over het uit de hand gelopen feestje van de avond ervoor, plaatste Mark zijn eigen stukjes tekst. Columns met humor. Verhaaltjes met soms een plottwist en vooral veel fantasie, zoals het verhaaltje op de foto hieronder.


En dat niet alleen. Mark was ook het type dat op onze hbo-opleiding een presentatie gaf in matroos-kostuum of wikipediapagina’s aanmaakte voor spelers uit het Knegselse voetbalteam. Hij werd steeds creatiever. Na het behalen van zijn hbo-diploma startte hij in 2016 met de schrijversvakschool. Ik hoor je denken; een logische stap. En dat dacht iedereen. Net zoals we dachten: Mark gaat het maken, die is over een paar jaar een beroemde columnist, schrijver of journalist. Maar daar heb je het mis. Want een voorspelbaar leven is in ieder geval niet wat bij Mark past. Ik zal je in dit artikel kort vertellen hoe dat zit.


Literatuur ik leuk! Stukje geschreven door Mark van der Linden

Mark vond literatuur maar suf

‘Die heeft vast en zeker veel boeken verslonden in zijn jonge jaren’, dacht ik nog. Maar nee, Mark hield op de middelbare school helemaal niet van lezen. En wie kan het hem verwijten; die verplichte leeslijsten zijn meestal niet heel spannend. Als Mark die lijst als voorbeeld van de literatuur had beschouwd, had hij waarschijnlijk een heel ander pad bewandeld.


Alles veranderde toen hij tijdens zijn hbo-studie het boek van James Worthy oppakte. “Hij kan rappen zonder beat. Als je van taal houdt, dan vind je dat boek waarschijnlijk wel leuk. Het bevat veel woordspelingen en metaforen. De verhaallijn is slap, maar dat is niet erg. Taal zelf kan namelijk ook entertainment zijn”, vertelt Mark stellig tijdens onze videocall. “Dat was dan ook het standpunt waarmee ik de schrijversvakschool betrad: literatuur mag gewoon vermakelijk zijn. Het is lang niet altijd zwaar en suf, zoals het imago doet vermoeden. Je kunt ook een tekst lezen, niks leren maar wel in een deuk liggen.”



De schrijversvakschool dacht daar anders over

Eenmaal op de schrijversvakschool, waar ze overigens strenge toelatingseisen hanteren en maar 40 studenten per jaar aannemen, waren niet alle docenten het met hem eens. Ze vonden James Worthy vaak maar niks. “Puberaal schrijven, vonden ze zijn boek. Maar dan mis je volgens mij de kern: die creativiteit met taal. Ik heb verschillende situaties meegemaakt waarin ik trots een zelfgeschreven verhaal voorlas aan de klas, iedereen in een deuk lag maar de docent het niet goed genoeg vond. Een lichte stijl werd niet echt gewaardeerd door iedereen. Klassiekers als Harry Mulisch en Fjodor Dostojevski werden gezien als échte literatuur. Ronald Giphart en Herman Brusselmans meer als flauwe taal. En dat vonden ze minder waard; heel gechargeerd gezegd. Sommige docenten zeiden dat als ik tekst puur als entertainment zag, ik verkeerd zat op een schrijversvakschool. Dus ben ik na twee leerzame jaren gestopt.”


Literatuur is leuk, mark van der linden

Een herkenbaar probleem

Naast de schrijversvakschool was Mark eerst werkzaam als postbezorger en later als medewerker bij de bibliotheek in Veldhoven. Toen hij dus na drie jaar stopte met school, focuste hij zich meer op de bieb. Daar ontdekte hij dat menig middelbare scholier met dezelfde vraag kampt als hij vroeger deed: ‘wat moet ik lezen als ik ieder boek van de verplichte leeslijst maar saai vind?’ En precies daar, bij die ene vaak voorkomende vraag, ontstond het idee voor zijn bedrijf: De Literaire Speelgoedwinkel. “Als docent Nederlands vind ik dat je je best moet doen om boeken te vinden die bij de leerlingen passen. Zo’n leeslijst moet daarom een hulplijst zijn, maar niet verplicht. Als 16-jarige puber houd je niet van verplichtingen, je wil zelf kiezen wat je leest. Ik spreek heel expliciet uit dat lezen en schrijven om het plezier gaat. Ik wil middelbare scholen helpen met het enthousiast maken van jongeren over literatuur.”


Hoe maak je jongeren enthousiast over literatuur?

“Middels een boekproeverij”, vertelt Mark. Dat is een dienst van de Literaire Speelgoedwinkel voor de middelbare school, waarin hij een gastles geeft over literatuur. Daarin omschrijft hij 4 tot 6 schrijvers om te laten zien dat schrijvers ook maar gewoon mensen zijn. “Als we praten over schrijvers denken we vaak aan een stoffige Harry Mulisch; een oude man met een pijp in zijn mond achter een bureau. Daarom laat ik expliciet een schrijver zoals Alex Boogers zien; een jongen van de straat. Een stoere kickbokser met opgeschoren haren. Zo krijg ik wel de aandacht van jongens van 13. Daarna vertel ik iets over de schrijfstijl, over de boeken, ik laat de boekcovers zien, ik geef een samenvatting van een boek en lees een stukje voor. Het is een proeverij, dus ik wil de leerlingen laten kennismaken met verschillende boeken en schrijvers. Maar vooral: met het plezier dat een tekst je kan brengen.”


Wat doet De Literaire Speelgoedwinkel nog meer?

“Je kunt bij mij terecht voor allerlei diensten waarmee ik literatuur op een leuke manier onder de aandacht breng. Niet alleen voor boekproeverijen, maar ook voor schrijversinterviews, presentatie, literaire bingo’s of andere literaire spelvormen”, legt Mark uit. Wanneer hij vervolgens toelicht dat hij o.a. Sonja Barend, Annejet van der Zijl, Herman Brusselmans, Ronald Giphart en Heleen van Royen heeft geïnterviewd, ben ik onder de indruk. Hoe heeft hij dat nou voor elkaar gekregen? “Iemand had mij drie jaar geleden als interviewer voorgesteld in Geldrop, terwijl ik dat nog nooit gedaan had. Hij had gebluft. Ik was de eerste keer zo zenuwachtig dat ik me had voorgenomen om het nooit meer te doen. Maar uiteindelijk was het gewoon heel leuk. Dus zo ben ik erin gerold.”



Hoe maak je zo’n interview leuk voor publiek?

Mocht je het nog niet door hebben, Mark ik dichtbij zichzelf gebleven. Als kind al speelde hij toneel en nu past hij dat toe in zijn bedrijf, zoals je hieronder op de foto ziet. Zo bedacht hij de Literaire Bingoshow en voegt hij verschillende spelvormen toe aan zijn live interviews. “Ronald Giphart schrijft veel met zelfverzonnen woorden. Dus voor dat interview had ik die woorden in grote ballen gestopt en de omschrijving van die woorden op papiertjes uitgedeeld aan het publiek. Ronald moest de ballen openen en het publiek moest de juiste omschrijving daaraan koppelen. Bij Annejet van der Zijl deed ik hetzelfde, maar dan met jaartallen en gebeurtenissen. Dat zorgt voor leuke interactie tussen de schrijver en het publiek.”


Mark en Nick maken jongeren enthousiast over literatuur tijdens de literaire bingoshow
Mark samen met Nick Brekelmans tijdens de literaire bingoshow.

Mark heeft niet zijn droombaan, maar zijn droomthema gevonden

‘Literatuur’, het thema dat alles wat Mark doet met elkaar verbindt. Noem het ‘zijn passie’. Iets waar menig persoon zijn of haar hele leven naar zoekt. Het klink cliché, maar door zijn hart te volgen is hij zijn passie spontaan tegen gekomen. En Mark is lekker zichzelf gebleven. Hij speelt nog steeds toneel, hij schrijft, hij interviewt, hij bedenkt creatieve ideeën en hij bouwt een bedrijf: allemaal om literatuur te promoten. Spelenderwijs komt alles samen. Wat kan ik hiervan leren? Hoe kan ik ook, net als Mark, mijn passie vinden of een thema dat alles met elkaar verbindt? Op die veelomvattende vraag heb ik helaas nog geen antwoord. Wel is het me meer dan ooit duidelijk dat ik dichtbij mezelf moet blijven en mijn hart moet volgen. Tijd voor een dagboeksessie met mezelf. En jij? Als jij naar jezelf luistert, doe jij wat je echt wil doen? Of kun je stiekem, net als ik, ook wel het een en ander leren van hoe Mark in het leven staat?


Tot slot: enkele boekentips van de boekenkenner

Ben je voordat de koude wintermaanden aanbreken nog op zoek naar een goed boek? Mark heeft drie totaal verschillende boeken voor je op een rijtje gezet:


‘Sjeumig’ door Pepijn Lanen (Faberyayo).

Een prachtige bundel vol absurdistische verhalen, die barsten van de humor, energie en woordenrijkdom.


‘Red ons, Maria Montanelli’ door Herman Koch.

Een toegankelijk geschreven coming-of-age verhaal, waarin de cynische hoofdpersoon op hilarische wijze zijn frustraties richting zijn omgeving uit.


‘J. Kessels: The Novel’ door P. F. Thomése.

Een wervelende roadtrip vol bizarre plotwendingen, kleurrijke personages en vooral heel veel humor.

Huidige reacties

Laat een reactie achter