fbpx
Top

Hongkong vecht voor vrijheid en democratie

De protesten in Hongkong zijn je vast niet ontgaan. We kunnen ons als Nederlander bijna geen leven voorstellen zonder vrijheid van meningsuiting of stemrecht. Dat konden Hongkongers ook niet, maar toch dreigen deze vrijheden te veranderen. En daarom gingen ze massaal de straat op. Zou jij ook vechten voor vrijheid en democratie?



Waarom Hong Kong opgroeide met Westerse invloeden
Hong Kong hoort van oudsher bij China. Tot dat de Britten het overnamen. Tot 1997 was de stad een Britse kolonie, en dat liet zijn sporen na. Ze rijden links, een groot deel is Christelijk, het financiële systeem en ook het onderwijs lijkt op dat van de Britten. Generaties Hongkongers groeide daarom op met een bulk aan Westerse invloeden. En vanwege de Engelse taal hebben ze in de regel twee namen: een Kantonees en een Engels.



De verschillen met China
Waar Hong Kong een kapitalistische economische groei doormaakte de vorige eeuw, koos China voor het communistische pad. Dat gaat gepaard met individuele en democratische vrijheden die Hongkongers wel en Chinezen niet hebben. Vrijheid van meningsuiting, mate van stemrecht, vakbonden, stakingsrecht, persvrijheid, vrijheid van vereniging, godsdienstvrijheid en recht van demonstreren.




Wat is er nu gebeurd?
In 1997 zou Hongkong weer bij China horen volgens een 99 jaar oude afspraak tussen de Chinezen en Britten. Maar dat doe je niet zomaar gezien de enorme verschillen. Na lang discussiëren kwamen ze tot een formule: een land met twee systemen. Hongkong zou 50 jaar lang zijn eigen politieke en economische koers mogen blijven varen. Onder die voorwaarde veranderde op 1 juli 1997 de Britse vlag boven Hongkong in de Chinese vlag. Maar ondertussen maken veel Hongkongers zich zorgen over 1 juli 2047. Want wat gaat er dan gebeuren met alle vrijheden? Of zijn die nu al in het geding?



Hoe onafhankelijk is Hongkong nu nog van China?
De leider van Hongkong, de chief executive, werd niet door het volk gekozen maar door een nogal pro-China kiescommissie. Hongkongers kiezen wel hun eigen volksvertegenwoordigers maar dan wel slechts 40 van de 70 zetels. De rest wordt gekozen door China gezinde vertegenwoordigers uit de Hongkongse zakenwereld. Veelal door China aan die topposities geholpen. Dus hoe kan het dat, ondanks het volk altijd in grote meerderheid pro-democratisch stemt, sinds 1997 het pro-China kamp non-stop een meerderheid kent? Dit vraagstuk is mede de verklaring voor de protesten in de straten van Hongkong.



Niet voor het eerst
In 2003 ging al eerder een half miljoen mensen de straat op in protest tegen een wet die kritiek op China strafbaar zou maken. En met succes. De wet ging van tafel. 5 jaar geleden liepen de straten opnieuw vol door de zogeheten paraplu protesten. Maar die liepen uit op een mislukking. Strategische plekken bezetten hou je niet eindeloos vol. Paraplu’s, het symbool van het protest, tegen traangasgranaten van de politie. Protestanten werden verdreven en protestleiders opgepakt en veroordeeld.



De protesten in 2019
Halverwege maart ging een relatief klein protest van start tegen de uitleveringswet. In april gingen ze daarvoor de straat op. Die wet zou China de mogelijkheid geven om Hongkongse verdachten op te pakken en te berechten. Hongkongers vreesden dat China iedereen die kritiek zou uiten de mond zou kunnen snoeren. Toen de wet maar niet van tafel werd gehaald, werden de protesten massaler. In juni waren het al 2 miljoen mensen die protesteerden en was het dagelijks onrustig in de straten van Hongkong. Op 4 september werd besloten de uitleveringswet eindelijk in te trekken.



De demonstranten hebben 5 eisen
Maar het gaat al lang niet meer alleen over de uitleveringswet. Nu gaat het over de invloed van China in het algemeen. De demonstranten hebben 5 eisen en voor minder doen ze het niet:
1. Intrekken van de uitleveringswet
2. Demonstraties mogen geen rellen meer worden genoemd
3. De gearresteerde betogers moeten worden vrijgelaten zonder rechtsvervolging
4. Dat er een onafhankelijk onderzoek komt naar politiegeweld
5. Dat Hongkongers hun leiders en volksvertegenwoordigers zelf mogen kiezen



De strategie van de protestanten
De protestanten blokkeren een weg of bezetten een gebouw. Maar zodra de politie arriveert zijn ze alweer gevlogen. Zoals Bruce Lee zei: “Be water my friend.” Het zijn open source protesten zonder leiders. Demonstranten communiceren via versleutelde berichten via het forum LIHKG of met anonieme telegram groepen. En ze hebben allemaal het ontraceerbare bluetooth aanstaan om te kunnen communiceren. Want anoniem en onherkenbaar blijven is heel belangrijk om uit handen van de autoriteiten te blijven. Daarom dragen ze maskers, spuiten ze verf tegen camera’s en gebruiken ze laserpennen.



Strak georganiseerd en gedisciplineerd
Traangasbussen worden onschadelijk gemaakt met verkeerspionnen en water. Demonstranten hebben huis-, tuin- en keukenharnassen aan van prullenbakdeksels tot verkeersborden. En ze gebruiken vershoudfolie als huidbescherming. En voor wat er nodig is aan de frontlinie vormen ze menselijke voorraadketens om eten en drinken door te geven, soms wel langer dan een kilometer. En ze communiceren in gebarentaal. Het ziet er allemaal erg professioneel uit.



Toch wordt het geweld steeds groter
De protesten worden grimmiger en gewelddadiger. Vanuit de politie met traangas, wapenstokken en rubber kogels. In juli opende een grote knokploeg van 100 gewapende mannen in witte shirts de aanval op demonstranten en de politie gaf ze vrij spel. Ook een steeds groter gedeelte van de demonstranten grijpt naar geweld. Ze gooien met brandbommen, steken barricades in brand, vernielen winkels en metro’s en gebruiken geweld tegen agenten. Waar stopt dit?



En wat zegt China?
De politie vindt steeds meer protestanten die vervolgens aangeklaagd worden. Daarom zijn er de afgelopen maanden al honderden Hongkongers in Taiwan neergestreken. Het lijkt er niet op dat China gaat buigen voor de protesten. Tegelijkertijd zijn de demonstranten standvastiger dan ooit. Hun mantra: het is nu of nooit. De weg naar 2047 is nog lang en zacht uitgedrukt: onrustig. Niet alleen door de protesten, maar ook door het coronavirus. Maar dat is weer een ander verhaal.


Huidige reacties

Laat een reactie achter