fbpx
Top
Vind jouw passie met Inge Peeters

7 inzichten om de zoektocht naar je passie niet te zwaar te maken

“Vind je passie”, je hebt die kreet vast wel eens gehoord. Voor de een is passie een hemels begrip, iets waar je een leven lang naar moet streven. De ander wuift het weg als geitenwollensokken-begrip. Hoe je er ook tegenaan kijkt, een passie is complex, ontastbaar en kan een eindeloze zoektocht zijn. Mijn zoektocht naar mijn passie begon toen dit blog geboren werd. Soms wil ik er met de pet naar gooien, want bestaat een passie eigenlijk wel? Wat is mijn passie dan? Wat is een passie eigenlijk precies?


Om niet knettergek te worden in deze zoektocht, heb ik dit artikel geschreven. Gewoon, om even te relativeren en verschillende perspectieven af te wegen. Voor iedereen die denkt: give me a break. Zo wordt de zoektocht naar je passie niet te zwaar en blijft het leuk.


Wat is een passie eigenlijk?

‘Passie’, daar werd ooit de activiteit waar speeksel en geslachtsdelen bij komen kijken mee omschreven. Nu associeer ik passie met ‘energie krijgen van je werk’ of ‘in flow zijn’. Wanneer je iets doet met hart en ziel, dan ben je gepassioneerd. Het geeft je voldoening, zingeving en wakkert die vlam aan die iedereen in zich heeft. Ik denk dat een passie je een zin in het leven geeft. ‘Iets’ om voor te leven en om je bed voor uit te komen. Misschien is het een illusie, maar toch kies ik om erin te blijven geloven. 


I would rather die of passion than boredom - Van Gogh

Inzicht 1: Het is belangrijk om geen ambitie, doelen of succes na te streven, maar voldoening

Dit eerste inzicht gaat me aan het hart. Ik ben gepassioneerd over dit blog en zou dit wel fulltime willen doen. Om dat te bereiken heb ik doelen gezet, ik heb de ambitie om dit blog succesvol te maken. Maar wat blijft er over van een passie wanneer doelen leidend worden? “Onze obsessie met groei verhindert dat we ooit krijgen waar we naar verlangen”, schrijft Bas Heijne in een NRC interview met socioloog en politicoloog Hartmut Rosa. “De ratrace maakt dat we steeds meer van onszelf vervreemden en dat er een steeds grotere kloof ontstaat tussen wat we willen en wat we moeten”, voegt columnist Rob Schoonen daaraan toe.


Dit herken ik zo goed. Mijn blog ontstond als een hobby, maar zodra het een doel werd om er mijn werk van te maken, werd het een ratrace. De tijd van ‘willen’ en ‘zin hebben’ was voorbij. Ik maakte eindeloze to-do lijstjes en zadelde mezelf met zoveel werk op dat het nooit af kon zijn. Dan zul je ook nooit voldoening ervaren en tevreden zijn. Het is namelijk nooit af. Er is altijd meer. Op een dag wist ik zelfs niet meer hoe ik moest ontspannen. Ik sprak met mezelf een laptoploze dag af en wist van gekkigheid niet wat ik moest gaan doen. “Als je hier je werk van wil maken zal je concessies moeten doen. Zo werkt het nou eenmaal”, vertelde ik mezelf.


Je hoort het al, een mooi recept om overspannen te worden. Maar waar moet je dan naar streven, als het niet groei of ambitie is? Streef naar voldoening, zingeving. Dat is een toestand waarin je niet ‘meer’ verlangt dan wat er is. Je bent tevreden. Dat is niet makkelijk, ik kan het weten. Maar wel een hele belangrijke les in je zoektocht naar een passie. Laat je leiden door je ‘wil’ en niet door wat je ‘moet’.

burnout loesje

Inzicht 2: Verwar een passie niet voor doodsaaie liefhebberijen

Ik heb smakelijk gelachen om de column van Katinka Polderman in de Volkskrant. “Laat het stoppen: passie als synoniem voor doodsaaie liefhebberijen, hobby’s of interesses”, luidt de titel. Ze haalt als treffend voorbeeld buurvrouw Ans aan, met haar uitspraak “Zumba is mijn passie”. Op een humoristische manier beschrijft ze hoe het woord ‘passie’ iets te makkelijk wordt gebruikt, zoals alle woorden tegenwoordig uit z’n verband worden gerukt. Katinka schrijf: “Wat ooit ‘leuk’ was, is nu ‘waanzinnig’, ‘prachtig’ is het nieuwe ‘mooi’ en ‘opmerkelijk’ is gemuteerd tot ‘bizar’. Als ons leven niet groots en meeslepend is, moeten we het maar groots en meeslepend kleuren met woorden.”


Kortom: niet alles hoeft een passie te zijn en niet iedereen hoeft een passie te hebben. Hou je hier niet aan vast als het niet goed voelt. Natuurlijk is een uurtje Zumba op woensdagavond ontspannend en vergeet je even de tijd, maar dat maakt het nog geen passie. In een passie ga je helemaal op, 24/7. Hierin komen al je krachten en talenten samen. Het geeft je energie, voldoening en laat je stralen. Verwar een passie dus niet voor doodsaaie liefhebberijen, want dan verliest het woord ‘passie’ z’n kracht en ga je het nooit vinden.


breien als passie
Nope, ook je breikunsten hoeven niet per se een passie te zijn

Inzicht 3: Probeer je werk als een bijbaantje te zien

Ik heb de zoektocht naar mijn passie als intens ervaren. En nog steeds. Herhaaldelijk heb ik mezelf afgevraagd of ik het niet gewoon moest opgeven? Er zijn zoveel mensen die leven zonder passie, dus waarom zou je het jezelf zo moeilijk maken?


Madelon Meester schrijft in een interview met Thijs Launspach: “Millennial, probeer je werk eens als bijbaantje te zien.” Ze probeert met het artikel al die ontevreden millennials (zoals ik) aan te spreken die zeggen op zoek te zijn naar hun passie, hun droombaan, naar een baan die voldoening, energie en betekenis geeft. “Werk móét leuk zijn en een carrière flitsend”, schrijft ze letterlijk. Haar idee is dan ook: Als je je werk als bijbaantje zou kunnen zien, en dus genoegen zou nemen met je werk, kun je buiten je werk doen waar je écht gelukkig van wordt. Dan ga je na je werk lekker muziek maken, kleien, bloggen of wat het dan ook is waar je gepassioneerd over bent. Zo loop je ook niet het risico dat je hobby op een dag een moetje wordt, zoals omschreven staat bij inzicht 1. Dan draait je passie om ontspanning en niet om succes.


Hoewel het me rust gaf om het een keer van die kant te bekijken, kan ik het (nog) niet accepteren. Ik kan niet 40 uur per week doen alsof het oké is om geld te verdienen met een baantje waarin ik niet volledig tot m’n recht kom. Bovendien ga je met zo’n baantje niet je best doen om er goed in te worden. Je hebt geen incentive om een opleiding of cursus te pakken, waardoor je blijft stil staan. Het lijkt me ook dat werkgevers niet zitten te wachten op een ongeïnteresseerd iemand die z’n werk als een bijbaantje ziet. Veel banen lenen zich er ook niet voor om het er even naast te doen als bijbaan. Hoe zou dat in z’n werk gaan? Skip je de borrels en leef je alleen maar voor de overige 128 uur in je week? Mijn niet gezien. Misschien moet ik leren om meer geluk te halen uit kleine dingen, maar vooralsnog streef ik naar werk waarin ik mijn passie kwijt kan.


Inzicht 4: Als de zoektocht naar een passie een te grote opgave is, volg je nieuwsgierigheid

In een online event met The School of Life sprak Elizabeth Gilbert (Schrijver van o.a. Big Magic) over ‘passie’. “Het volgen van je passie is soms een te grote opgave”, vertelt ze. Dit kan ik beamen. Een passie voelt als iets groots, iets wat je maar één keer in je leven tegenkomt en waar je dan je hele leven aan wijdt. Misschien brengt dat ook wel teveel druk met zich mee.


Passie is zeldzaam; nieuwsgierigheid is alledaags. Nieuwsgierigheid is daarom een stuk makkelijker te vinden dan passie. De truc is om gewoon de kleine momenten van nieuwsgierigheid die je ervaart te volgen. Loop je bijvoorbeeld op het station en zie je iets waar je nieuwsgierig naar bent? Stop even. Reageer op de prikkel en kijk ernaar. Waarom maakt het je nieuwsgierig? Is het iets waar je iets mee kan? Wat vertelt het je? Raap alle aanwijzingen op, ontvouw ze, kijk waar ze je vervolgens naartoe leiden. Blijf dat doen en Elizabeth belooft je: je nieuwsgierigheid zal je uiteindelijk naar passie leiden!



Inzicht 5: Niet alles wat je doet hoeft nuttig te zijn

Als je niks liever wil dan je passie ontdekken en daar dan 24/7 mee bezig zijn, dan wil je geen tijd verspillen (toxic productivity). Een dag niet gepassioneerd, is een dag niet geleefd. Maar daardoor kun je in een leven terechtkomen waarin alles wat je doet, nuttig moet zijn (hustle-culture). Ook journalist Anne Helen Petersen trok die conclusie in haar boek “Can’t even. How Millenials Became the Burnout Generation”. Ze schrijft dat veel millennials het leven ervaren als een eindeloze to-do lijst. Het gevoel van uitputting ligt continue op de loer doordat ze zich nauwelijks kunnen ontspannen.


“Veel ‘droombanen’ blijken in de praktijk enorm uitputtend en uitbuitend, omdat er voor jou tien anderen zijn”, zegt ze in een interview met Elle. Misschien geldt dat ook wel voor jouw passie, dat die stiekem enorm uitputtend is. Als je ervoor moet vechten en het ten koste gaat van je kwaliteit van leven, is dat het dan waard? “Je liefde voor die baan wordt door werkgevers gebruikt om je onder te betalen en je slecht te behandelen. Uiteindelijk voelen mensen die voor een oké-baan kiezen zo’n opluchting door de rust die het geeft, omdat het fatsoenlijk betaalt en je na vijf uur af kunt sluiten”, voegt Petersen eraan toe.


Kiezen voor een oké-baan dus, een zeventje. Niet alles wat je doet hoeft nuttig te zijn, ook niet je baan. Maar zoals ik bij inzicht 3 omschreef kan ik dit (nog) niet accepteren. Eerder schreef ik een artikel over het ‘is dit het nou-gevoel’, dat ontstaat doordat je juist je leven waardeert met een 7. Daar word je volgens mij niet gelukkig van. Ik heb namelijk het gevoel dat ik met mijn talenten mensen kan helpen, me kan inzetten voor iets. Als ik mijn volledige potentie benut kan ik een verschil maken voor iets of iemand. Dat gaat niet om geld (dat heb ik wel nodig om te kunnen leven), maar dat gaat over voldoening, zingeving, zoals in inzicht 1 omschreven werd.


Natuurlijk heb ik hierbij ook een stemmetje in mijn hoofd die de woorden van psycholoog Thijs Launspach herhaalt: “Millennials zijn opgegroeid met het maakbaarheidsideaal. Ouders en leraren hebben altijd gezegd: je kunt alles worden wat je wilt, als je maar je best doet”. Ik ben daar dus ook mee opgegroeid. Wat nou als mijn doel om te streven naar passie en potentie een illusie is en ik daardoor jùist ongelukkig wordt. Wat een paradox. Conclusie: misschien hoef je toch niet 24/7 bezig te zijn met je passie en hoeft niet alles wat je doet nuttig te zijn. Gewoon leven mag ook wel eens. We hebben immers als mens ontspanning nodig, je rent geen sprint maar een marathon.



Inzicht 6: Houd je wat vaker bezig met praxis activiteiten

In dit inzicht pak ik nog even door op inzicht 5: niet alles wat je doet hoeft nuttig te zijn. In een filosofiecursus die ik volgde van School of Life, leerde ik dat de filosoof Aristoteles twee soorten activiteiten onderscheidt:


1. Poiesis (po-jee-sis) activiteiten: Je houdt van het doel. Poiesis activiteiten zijn klusjes. Die klusjes geven je niet per se voldoening, maar het doel wel. Bijvoorbeeld stofzuigen, niet leuk om te doen maar wel fijn als alles schoon is.


2. Praxis activiteiten: Het doel is de bezigheid. Bij praxis activiteiten moet je denken aan ambacht. Je doet het om de intrinsieke handeling en niet per se om het resultaat. Bijvoorbeeld wanneer je de tuin doet omdat je er zin in had.


Nu komt er een belangrijke vraag: hoeveel tijd besteed jij wekelijks aan praxis activiteiten? Ik vond dit confronterend omdat ik er hierdoor achter kwam dat mijn blog poiesis was geworden, iets wat juist was ontstaan vanuit praxis. Simpel gezegd: het begon een ‘moetje’ te worden. Mijn blog, mijn passie. Het grootste risico van onze moderne maatschappij is dat we alleen maar poiesis activiteiten doen. Je werkt dan je hele leven voor ‘iets’, om vervolgens dus nooit tijd te besteden aan praxis activiteiten. Een instrumenteel leven krijg je dan en daar haal je geen voldoening uit.


Neem een carrièretijger als voorbeeld. Ze werkt haar hele leven voor een bepaald doel: CEO worden, een bedrijf laten groeien of misschien zelfs de wereld iets verbeteren. Maar uiteindelijk heeft ze zich alleen maar bezig gehouden met poiesis activiteiten: alles voor een doel. Ze heeft haar tijd niet ‘verspild’ aan activiteiten om de intrinsieke handeling, want dat was tijdverspilling. Ze heeft oneindig veel saaie vergaderingen en klusjes afgetikt voor het grotere doel. Maar wat nou als ze halverwege haar carrière komt te overlijden? Heeft ze dan ooit voldoening ervaren? Is ze dan ooit tevreden geweest? 


In het boek ‘Als ik het leven over mocht doen’ schrijft Bronnie Ware waar mensen op hun sterfbed spijt van hebben. In de top 5 staat: ‘Teveel en te hard gewerkt’. Zou de carrièretijger hetzelfde uit het voorbeeld hetzelfde hebben gezegd op haar sterfbed? Ik denk in ieder geval dat we best wat burn-outs zouden kunnen voorkomen door wat meer praxis activiteiten in onze levens in te bouwen. Ook daarin moeten we niet doorslaan natuurlijk, want een doelloos leven wordt ook niemand gelukkig van denk ik. Een gezonde balans tussen praxis en poiesis.


Mijn boodschap met dit inzicht is vooral: zorg in je zoektocht naar een passie ervoor dat je niet uit het oog verliest waarvoor je het doet. Zorg dat het geen moetje wordt en dat het een praxis bezigheid blijft, die maken je namelijk ècht gelukkig.


Inzicht 7: Niet alles hoeft meetbaar te zijn

Wanneer is de zoektocht naar je passie succesvol? Als je van je passie kunt rondkomen? Als je 20 uur per week aan je passie kunt besteden? Als je anderen met je passie kunt inspireren? Zoals je ziet zijn er verschillende manieren om ernaar te kijken. Van filosoof Jurgen Habermans leerde ik dat we vanuit twee perspectieven naar het leven kunnen kijken:


1. Vanuit systemen: het bereiken van doelen, meetbare resultaten.
2. Vanuit de leefwereld: wat heeft waarde? Zingeving, purpose, het proces in plaats van het doel.


Systemen drukken de leefwereld langzamerhand naar de achtergrond. Kijk maar naar de corona-crisis. Cijfers geven grip, dus kijken we naar cijfers. Daarin is weinig aandacht voor verdriet en impact. De depressies, vergeten probleemgevallen, verloren studiejaren, overspannen thuiswerkers en ongelukkige zielen worden naar de achtergrond geschoven. Meten is namelijk weten. Maar weten is niet alleen meten. Het gaat er niet om dat je buurjongen van 8 heeft gewonnen met voetbal, maar dat hij genoten heeft van de wedstrijd. Helaas bevinden we ons in een doorgeslagen instrumentalisering waar meetbare cijfers en labels belangrijker zijn geworden dan wat we echt als waardevol beschouwen.


Denk in de zoektocht naar je passie wat minder vanuit systemen en wat meer vanuit de leefwereld. Focus je op het proces en geniet ervan. Accepteer vooral dat het niet om meetbaar succes gaat en dat je er morgen nog niet hoeft te zijn.

Huidige reacties

Laat een reactie achter