fbpx
Top

5 inspiratiebronnen voor een creatief – Interview met theatermaker Joia Rath

“Zal ik je in contact brengen met iemand voor de droombaan interviews?” Vroeg documentairemaker Marieke me na haar interview. Zo kwam ik in contact met Joia Rath: theatermaker, een zangeres met een eigen album, heeft haar eigen zangstudio, is performer, dichter en schrijfster. Ze probeert mensen te raken. Maar hoe doe je dat: steeds weer vernieuwend zijn in zoveel vormen en mensen raken? Ik was enorm nieuwsgierig naar haar “droombaan”. En ook vooral naar waar ze de inspiratie vandaan haalt om steeds weer iets nieuws te creëren. Ze introduceerde mij met haar 5 grootste inspiratiebronnen. Ik kan je vertellen, uiteindelijk heeft ze mij zo geïnspireerd met haar verhaal, dat ik… ho, stop. Dat lees je aan het einde van dit artikel. Veel leesplezier!


Geduldig zit ik voor mijn laptop te wachten tot dat Joia online komt. We hebben namelijk een videogesprek gepland, vanwege corona is dat verstandiger. Ik heb Joia nooit eerder gezien en dat maakt me lichtelijk gespannen. Maar gespannen zijn is goed, heb ik geleerd. Dat is namelijk een teken dat je buiten je comfort zone stapt. “Hoi”, zegt een zachte stem. Daar is ze! Een prachtige verschijning met lange, bruine haren. Met een lach trap ik het gesprek af: “Wat leuk dat ik je mag interviewen! Zullen we maar bij het begin beginnen?”


Joia begon haar carrière als popmuzikant

“Dit verhaal begint na mijn afstuderen”, vertelt Joia. Ze had aan de popacademie van Codarts in Rotterdam gestudeerd en was klaar om de wereld te veroveren met haar muziek. Tijdens de opleiding had ze geleerd dat je maar gewoon wat moest proberen na de opleiding. Je vindt vanzelf het juiste pad. Dus zo gezegd zo gedaan. Joia wilde haar eerste Engelstalige popalbum maken. Daar ging al haar tijd en energie 1,5 jaar lang inzitten. “Ik was en ben mega trots op het eindresultaat. “Living it now”, heet het album en gaat vooral over relaties en heartbreaks.” Ik knik terwijl ik naar Joia luister. “Een fantastische start van je carrière, of niet?” Vraag ik.


“Nou, na een tijdje veranderde er iets. Ik was hard aan de weg aan het timmeren als popzangeres. Het ging goed. Maar steeds vaker als ik de nummers van mijn album op een podium moest voordragen, vroeg ik me af: Wat is nou mijn boodschap? Wat moet iedereen hiermee? Eigenlijk begon ik mijn eigen teksten waardeloos te vinden; betekenisloos. Maar wat wilde ik dan wel vertellen? Had ik eigenlijk wel iets te vertellen?” Joia moest op zoek naar inspiratie.




Inspiratiebron 1: Filosofie

Ze ging op zoek naar betekenis, op zoek naar haar eigen stem. Om zichzelf beter te leren kennen, begon ze met de studie filosofie. “Behalve dat ik mooie dingetjes kon maken, vond ik mezelf nog niet zo slim of nuttig in de wereld”, licht Joia toe. Een herkenbare gedachte. In een wereld waar mensen grootse dingen doen met grootse talenten, wat kan ik daaraan toevoegen? 


Joia gaat verder: “In die zoektocht ontdekte ik dat ik wel iets te vertellen heb! Ik heb wel ideeën. Ik begon veel te lezen over David Hume en Spinoza. Ik las kranten en ging met mensen in gesprek over politiek”, vertelt ze. Joia veranderde het onderwerp van haar gesprekken. En daardoor werd iets haar heel duidelijk: “ik ben eigenlijk best een zacht persoon. Ik realiseerde me dat dat haaks staat op hoe wij veel dingen inrichten in de wereld. Dus ben ik die zachte kant van mij en hoe dat in verhouding staat tot de wereld verder gaan onderzoeken.”


Inspiratiebron 2: Wende Snijders 

In Joia’s zoektocht naar die zachte kant, ontstond het idee om er een theatervoorstelling van te maken. ‘Zacht’ werd het thema waar ze de wereld iets over wilde vertellen. De ambitie om ook met haar nummers het theater in te gaan was geïnspireerd op Wende Snijders, ook een Nederlandse zangeres, schrijfster en actrice.


“Ze is theatraal en maakt steeds weer een voorstelling rondom een ander onderwerp. Ze begrijpt dat als de muziek er is, de liedjes geschreven zijn en je het foutloos kunt zingen, het belangrijkste nog moet komen: hoe breng je het over? Dan begint alles pas voor mijn gevoel. Ga je dansen? Hoe bouw je het op? Kijk je in de verte? Ga je improviseren? Dat kan Wende heel goed!”




Inspiratiebron 3: Schrijven

De theatervoorstelling rondom het thema ‘zacht’ kreeg steeds meer vorm. “Elke ochtend tussen 8 en 11 begon ik met schrijven. Dan zat ik drie uur aan een tafeltje op mijn balkon. ZACHT was het kernwoord en daaromheen zocht ik artikelen en interviewde ik mensen. Daarvan maakte ik essays, gedichten en uiteindelijk ook liedjes. Zo lag mijn hele tafel na drie maanden bomvol met teksten. Samen met mijn regisseur Sanna Vrij heb ik toen alles thematisch gearrangeerd. ‘Dit wil ik sowieso vertellen’, ‘Dit doet me iets’, ‘Dit moet daar’, zo een beetje. We zijn het met twee muzikanten op muziek gaan zetten en zo vlochten we langzaam een voorstelling in elkaar.”


Theatervoorstelling Zacht werd een succes!

“Ik had het idee dat de voorstelling nog nergens op sloeg. Pas tijdens de try-out, waar een publiek bij aanwezig was, kwam het binnen. Wow, dit hebben we gemaakt, dacht ik. Het was een heel poëtisch bolwerk geworden en mensen begrepen het gewoon!!”


“De voorstelling begon bijvoorbeeld met een gedicht, genaamd: binnenstebuiten. Kort gezegd: van buiten moet ik iets gewoon doen maar van binnen heerst chaos. Dat was voor mensen een opluchting omdat ze van binnen ook niet zo gestructureerd zijn als het lijkt. En dat hebben ze zich gerealiseerd door mijn voorstelling. Het is allemaal zo logisch maar blijkbaar vonden we het toch fijn om het daar samen even over te hebben en erover los te gaan. Iedereen doet maar wat, niemand loopt in één rechte weg naar de top.




Inspiratie brengt ook angst met zich mee

Door geïnspireerd te raken kom je op nieuwe ideeën. En nieuwe ideeën duwen je vaak buiten je comfort zone. Dat brengt angsten, zenuwen of spanningen met zich mee. Ook daar heeft Joia mee te maken.


“Het is altijd eng als je iets gaat doen met je passie of talent, maar angst hoort erbij. Het is belangrijk om te beseffen dat het oké is om twijfels te hebben. Dat betekent niet dat je ermee moet stoppen of dat je raar bent. Het is oké om twijfels te hebben zoals: OMG ik stel niks voor, waarom doe ik dit? Waarom krijg ik hier geld voor?”


“Om daarmee om te gaan gebruik ik sinds kort de Wim Hof methode, ook wel: the ice man. Daarbij moet je twee keer 30 seconden hyperventileren, daarna 1,5 minuut je adem stoppen en dat herhalen. Dan word je een beetje dizzy en krijg je ineens super veel energie. Alsof je gereset wordt. Als ik daarna het podium op spring, ga ik zo lekker en zit ik er meteen in. Ik hoef de energie niet meer te zoeken en kan lekker door op intuïtie.”



Inspiratie de vrije loop laten

De voorstellingen ‘zacht’ zijn inmiddels achter de rug en Joia heeft weer een nieuw project. Niet één, maar meerdere. Zo is ze haar eigen zangatelier begonnen in Rotterdam, genaamd Zangatelier Joia. “Hier laten we onze inspiratie de vrije loop”, omschrijft Joia.



Inspiratiebron 4: een goed gesprek

Het idee voor een nieuwe theatervoorstelling is een ander project dat loopt. In de trant van de voorstelling ‘zacht’, maar dan over het kernwoord ‘nieuwsgierigheid’. Dat idee ontstond tijdens een gesprek in de kroeg. Dat klinkt als een eeuwigheid geleden, maar er was een tijd dat mensen nog biertjes dronken in gezellige, bruine kroegen.


“Nieuwsgierigheid, wat is dat nou eigenlijk?” vroeg iemand. “I love it!”, zei ik direct. Ik hou van nieuwsgierig zijn! Zeker in die tijd. Dat was tijdens mijn filosofieopleiding en ik was veel met levensvragen bezig. Er waren verschillende meningen over het vraagstuk. Op Wikipedia stond dat het een emotie is. Maar als het een emotie is, kun je het dan aanwakkeren? Hoe werkt dat? Ik wil die emotie wel vaker voelen! En zo ontstond de inspiratie voor een nieuwe theatervoorstelling over nieuwsgierigheid.”


“Ik stuitte op het verhaal van ‘Nieuwsgierig Aagje’. Dat blijkt dus een heel naar verhaal te zijn over een meisje dat uiteindelijk werd verkracht en bestolen. Ik trok daarmee de conclusie dat we in iedere cultuur dus ook weer anders denken over nieuwsgierigheid. Wij zien dat volgens mij als iets goeds. Wij slaan er misschien zelfs wel in door. Want door steeds maar nieuwsgierig te zijn, wordt het soms allemaal teveel. SHUT UP WORLD, denk ik soms. Dus in dat proces bleef ik zitten met de vraag: Moeten we nou meer nieuwsgierig zijn of niet? En als de coronacrisis voorbij is, duik ik hiermee de theaters in.”


Inspiratiebron 5: Doe iets geks

Joia heeft een creatief beroep en heeft daarom ook veel inspiratiebronnen nodig. Maar wat nou als je jezelf wil prikkelen, maar het niet lukt zoals Joia het doet? Onderneem dan iets geks! “Zo ben ik fanatiek gaan tangodansen. Daar leerde ik weer meer over mijn lichaam, over contact en muziek. Dat was heel anders dan ik gewend was. Ook heb ik een keer een mime cursus gedaan. Dat was ook vernieuwend. Ga op reis, lees een vernieuwend boek. Laat jezelf een beetje schrikken. Ik hou daar wel van. En als je dan een stap zet: ga het dan écht doen, vol erin!”


Tips voor zoekende millennials: ga de confrontatie aan

“Durf jezelf te leren kennen. Ga op zoek naar inspiratie. Ga de confrontatie aan. Probeer veel verschillende dingen. En als je ergens over twijfelt of iets eng vindt; registreer het, schrijf het op, accepteer dat je dat voelt en ga vervolgens weer door. Stapje voor stapje. Besef dat angsten erbij horen. Raak niet in paniek over het feit dat je het nog niet weet. Natuurlijk heb je jouw antwoorden nog niet, want wat moet je dan weten? Beweeg maar naar links of beweeg maar naar rechts. Niet te lang wachten of stil staan tot er zekerheid komt want die komt er toch niet.


Lieve Joia, ik vind jou inspirerend

Joia haalt inspiratie uit zoveel mooie dingen, en ik weer uit Joia. Ze stelt zich kwetsbaar op en onderzoekt steeds een nieuw onderwerp. Daardoor leert ze meer over de wereld en zichzelf. Ze heeft me aan het denken gezet. Onderzoek ik wel genoeg? Blijf ik niet teveel in mijn veilige bubbel zitten? Laat ik mezelf voldoende schrikken? Doe ik genoeg dingen waar ik bang voor ben? Ga ik de confrontatie met mezelf aan? Ga ik wel echt op zoek naar antwoorden? Of waan ik me in een leven van routines?


Dankzij mijn blog onderzoek ik mijn vraagstukken en loop ik nieuwe inspiraties tegen het lijf. Maar ik verdruk ook gedachtes; wie doet dat niet? Ik vind de kijk van Joia vernieuwend en het schudt me wakker. IK WIL OOK NIEUWSGIERIG ZIJN! Maar niet TE nieuwsgierig. Joia, je hebt me geïnspireerd om meer te leren over mezelf en mijn kijk op de wereld. Ik wil ook betere vragen leren stellen en mezelf dwingen om over meer zaken in de wereld na te denken. Daarom ben ik naar aanleiding van dit interview een filosofie cursus gaan volgen van School of Life. Tot februari ga ik me wanen in de geschiedenis van de filosofie. Hoe ga jij inspiratie uitnodigen in je leven?


Luister naar Zacht

Joia maakte een podcast van haar album en theatervoorstelling Zacht. Deze podcast helpt je bij de vraag: Hoe kan je zacht zijn in een wereld vol stelligheid? JOIA zoekt het uit aan de hand van liedjes, verhalen, gedichten en quotes van haar favoriete denkers. Ik kwam er recent ook achter dat ik zachter ben dan ik me soms voor probeer te doen. Daarom volg ik de podcast met veel plezier!


Huidige reacties

Laat een reactie achter